Bağırsak Antikorları Kolon Kanseri Riskini Azaltabilir
Bilim insanları, bağırsak astarını kaplayan antikorların kolon kanserinin gelişimini önlemede önemli bir rol oynayabileceğini keşfetti. İmmünoglobulin A…

Bilim insanları, bağırsak astarını kaplayan antikorların kolon kanserinin gelişimini önlemede önemli bir rol oynayabileceğini keşfetti.
İmmünoglobulin A (IgA) adı verilen özel bir antikor sınıfından yoksun farelerde, normalden iki kat daha fazla kolon tümörü geliştiğini Nature dergisinde yayımlanan bir çalışma gösterdi. Araştırma aynı zamanda bunun nedenini de açıkladı: IgA antikorları bağırsak içini kaplayan hücrelere bağlandığında, bu hücrelerin aşırı hızlı bölünmesini engelliyor; bu durum da kansere yol açabilir.

Araştırmacılar IgA eksikliği olan farelere antikorları ağızdan verdiklerinde, bu hayvanların tümör geliştirme riskinin artık daha yüksek olmadığını gözlemledi.
“Bu çalışmanın ilgi çekici yönlerinden biri, bağırsaktaki doğal bir savunma mekanizmasının kansere yol açabilen hücre bölünmesini nasıl engellediğini göstermesidir,” diyor çalışmanın kıdemli yazarı ve Rockefeller Üniversitesi Mukozal İmmünoloji Laboratuvarı başkanı Daniel Mucida.

“Kanser araştırmalarının çoğu mevcut bir tümörü yok etmeye odaklanıyor. Peki ya tümörler oluşmadan önce müdahale edebilseydik?”
Bu keşif, IgA eksikliği olan kişilerin—bu antikorlardan çok azına sahip olan veya hiç olmayanların—kolorektal kanser geliştirme riskinin neden daha yüksek olduğunu açıklıyor. Aynı zamanda, bağırsak mikropları, bağışıklık sistemi ve kanser arasındaki karmaşık etkileşimin diğer yönlerine de ışık tutabilir; bu durum normalde sağlıklı olan bireyler için bile geçerli olabilir.
Bilim insanları ve klinisyenler uzun zamandır bağırsakta yüksek düzeyde IgA bulunduğunu biliyor. Her seferinde tek bir patojene karşı yüksek özgüllüğe sahip birçok antikorun aksine, IgA bağışıklık sisteminin geniş etki alanına sahip ilk savunma hattıdır. Tek bir IgA molekülü çok çeşitli bağırsak bakterilerine ve hatta bazı sağlıklı insan hücrelerine bağlanabilir. Ancak araştırmacılar, sindirim sisteminde neden bu kadar yüksek IgA seviyelerinin bulunduğunu uzun süredir merak ediyorlardı.
Mucida ve ekibi, bağırsağın vücudu istilacı patojenlerden korumak ile ihtiyaç duyulan besinleri emmek arasında nasıl bir denge kurduğunu inceliyor. Örneğin, laboratuvar daha önce bağırsaktaki bağışıklık hücrelerinin gıda intoleransları ve alerjilerdeki rolünü ortaya koymuştu.
Yeni çalışmada, Rockefeller Üniversitesi’nde eski doktora sonrası araştırmacı olan ve şu anda UCLA’da yardımcı doçent olarak görev yapan Gregory Donaldson, IgA antikorlarının bağırsak bakterileriyle tam olarak nasıl etkileşime girdiğini ve bunun kolon kanseriyle bir ilgisi olup olmadığını anlamak istedi.
“Bu antikorların bakterilere bağlandığını ve bu süreçte mikrobiyomu şekillendirebildiğini biliyoruz,” diyor. “ABD’de yaklaşık 500 kişiden birini etkileyen IgA eksikliği kolorektal kanserle bağlantılı olduğundan, bu etkileşimlerin hastalıkla ilgili olup olmadığını merak ettim.”
Donaldson, normal farelerle birlikte yetiştirilen ve aynı mikroplara ve gıdalara maruz kalmalarını sağlayan IgA eksikliği olan fareleri inceleyerek çalışmaya başladı. IgA’sı olmayan farelerde, IgA’sı olanlara kıyasla daha fazla kolorektal kanser gelişti; bu da insanlarda bilinen durumu yansıtıyordu.
“Bunun kolon kanserinin birkaç farklı modelinde de geçerli olduğunu gördük; bu da son derece ikna edici bir etkiydi,” diyor Donaldson.
Dahası, bu farelere ağızdan IgA molekülleri verilmesi, artan kanser riskini ortadan kaldırdı.
Mucida, Donaldson ve ekibi, kolon kanserlerinin ilk olarak oluştuğu bağırsak astarını oluşturan epitel hücrelerine odaklanarak IgA’sı olmayan farelerde bu hücrelerin nasıl farklılaştığını inceledi. Gen ifadesindeki değişikliklerin hücre bölünmesi veya proliferasyonla ilgili olduğunu ve bu değişikliklerin herhangi bir tümör ortaya çıkmadan önce başladığını keşfettiler.
“Buna aracılık eden epitel hücrelerinde bir tür reseptör olması gerektiğini varsaydık,” diyor Donaldson.
Çalışmanın ikinci yazarı ve Gabriel Victora’nın laboratuvarında doktora öğrencisi olan Gabriella Lima dos Reis, epitel hücrelerinin yüzeyinde bulunan ve IgA’nın bağlanabildiği bir reseptöre odaklandı. DMBT1 olarak adlandırılan bu reseptörün daha önce çeşitli kanser türleriyle bağlantılı olduğu gösterilmişti, ancak kolon kanserindeki tam rolü belirsizdi.
Ekip, DMBT1’in bağırsak bakterilerinin varlığında hücre proliferasyonu için bir gaz pedalı görevi gördüğünü gösterdi. Ancak IgA, DMBT1’e bağlandığında bir fren işlevi görüyor. IgA tamamen yok olduğunda, DMBT1 sinyalleşmesi kontrolsüz hale geliyor, bu da bağırsak epitel hücrelerinin normalden daha fazla bölünmesine ve tümör oluşturmasına yol açıyor. Fakat bağırsak bakterileri, DMBT1 sinyalleşmesi veya normal IgA seviyeleri mevcut olduğunda epitel hücreleri kontrol altında kalıyor.
“Eğer IgA eksikse, normal işlevlerini yerine getiren—bakterilere yanıt olarak yeni hücreler üreten—epitel hücreleri sürekli bölünmeye devam edebilir ve bu da kansere yol açabilir,” diyor Mucida. “Bu homeostatik etkinin IgA’nın ana işlevi olduğunu düşünüyoruz. Bu büyük bir sürpriz oldu.”
“Keşfettiğimiz mekanizmaya dayanarak, epitel hücrelerinin tümöre dönüşme olasılığını azaltacak şekilde etkileyebileceğimizi düşünüyoruz,” diyor Mucida. “Örneğin poliplere sahip olmanın kolon kanseri riskini artırdığını biliyoruz. Bu nedenle, polipler çıkarıldıktan sonra bu yolu hedeflemek için bir fırsat olabileceğini düşünüyoruz. Şu anda bu aşamada mevcut bir müdahale yöntemi yok.”
“Potansiyel olarak daha da heyecan verici olan şey, belirli bakteri türlerinin epitel hücreleri üzerinde gerçekten spesifik etkilere sahip olabileceğine dair kanıtların bulunması,” diye ekliyor Donaldson.
“Araştırmaların çoğu tümörleri tetikleyen veya büyümelerini hızlandıran bakterilere odaklandı. Ancak IgA’nın yaptığı gibi tam tersini yapabilecek bakterilerin de olduğuna dair bazı kanıtlarımız var. Bu doğrultuda, koruyucu bir IgA yanıtını tetikleyen bir probiyotik takviyesi geliştirebiliriz. Bunların hepsi henüz spekülasyon düzeyinde, ancak gelecekte araştırabileceğimiz bir yön.”
Mucida ekliyor: “Genel olarak, bağırsaktaki bakteriler, antikorlar ve epitel hücreleri arasındaki bu dinamiklerin sağlığı nasıl koruduğu hakkında öğrenilecek çok daha fazla şey var.”